Thứ 2, 20/09/2021 - 11:07
A- A A+ | Tăng tương phản Giảm tương phản

Tình trạng sạt lở bờ sông, hạn hán, xâm nhập mặn các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long

"Nhân dân lo lắng trước tình trạng sạt lở bờ sông, hạn hán, xâm nhập mặn diễn ra khốc liệt, chưa từng có trong lịch sử ở các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long; hạn hán, xâm nhập mặn đã gây thiếu nước sinh hoạt, sản xuất, chăn nuôi, trồng trọt tại các tỉnh như Bến Tre, Kiên Giang, Tiền Giang, Cà Mau và Long An; giông lốc, mưa đá ở các tỉnh miền núi phía Bắc làm thiệt hại hoa màu, sập, trôi nhà cửa, ảnh hưởng lớn đến các hoạt động sản xuất và đời sống của người dân. Đề nghị Chính phủ tiếp tục thực hiện các giải pháp căn cơ, đồng bộ để giảm thiểu thiệt hại, ổn định sản xuất nông nghiệp và đời sống của nhân dân; tăng cường công tác dự báo, cảnh báo hạn hán, xâm nhập mặn, ứng phó kịp thời với biến đổi khí hậu, ưu tiên bố trí nguồn lực đầu tư vào hệ thống thủy lợi, đê điều, phòng chống thiên tai, có phương án dự trữ, cấp nước cho sản xuất nông nghiệp và dân sinh khi xâm nhập mặn lên cao, đảm bảo sinh kế bền vững cho nhân dân.”

Do tác động của biến đổi khí hậu, tình trạng thiên tai có nhiều biểu hiện bất thường cả về mức độ và tần suất, cụ thể như: sạt lở, xói lở bờ sông, bờ biển, hạn hán, xâm nhập mặn tại các tỉnh miền Trung, Tây Nguyên và đồng bằng sông Cửu Long gây thiếu nước sinh hoạt, sản xuất, chăn nuôi, trồng trọt; giông lốc, mưa đá ở các tỉnh miền núi phía Bắc làm thiệt hại hoa màu, sập, trôi nhà cửa, ảnh hưởng lớn đến các hoạt động sản xuất và đời sống của người dân. Đặc biệt, mùa khô năm 2019 - 2020, ở khu vực Miền Trung và Tây Nguyên, trên hầu hết các lưu vực sông tình trạng thiếu nước nghiêm trọng xảy ra ngay từ đầu mùa cạn, tình trạng hạn hán, xâm nhập mặn xảy ra trên phạm vi rộng. Đồng thời, khu vực đồng bằng sông Cửu Long đã xảy ra 05 đợt xâm nhập mặn tăng cao làm ảnh hưởng lớn đến sản xuất và dân sinh. Chiều sâu xâm nhập mặn (4g/l) sâu nhất tính đến ngày 30/3 ở cửa sông Cửu Long đã sâu hơn năm 2016 từ 3-7km. Bên cạnh đó, vấn đề sạt, lở bờ sông đang ngày càng gia tăng và phức tạp, chủ yếu diễn ra ở các vùng đồng bằng sông Cửu Long. Hiện nay, vùng đồng bằng sông Cửu Long có 564 điểm sạt lở với tổng chiều dài trên 834km. Trong đó, sạt lở bờ sông 512 điểm với tổng chiều dài khoảng 566km (chủ yếu diễn ra dọc theo sông Tiền, sông Hậu, sông Vàm Cỏ Đông, Vàm Cỏ Tây và các nhánh chính của hệ thống kênh, rạch); sạt lở bờ biển 52 điểm với tổng chiều dài 268km.

Trước tình trạng trên, Chính phủ, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã triển khai nhiều giải pháp căn cơ, bài bản nhằm ứng phó với các tác động trước mắt, cũng như lâu dài của biến đổi khí hậu, trong đó tập trung vào một số giải pháp:

Theo dõi chặt chẽ, cập nhật liên tục các bản tin cảnh báo, dự báo diễn biến tình hình khí tượng, thủy văn, hạn hán, thiếu nước xâm nhập mặn để chủ động trong triển khai các kế hoạch sản xuất, thực hiện các biện pháp phòng, chống hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn trong đó ưu tiên cao nhất đảm nguồn nước sinh hoạt cho nhân dân.

Nghiên cứu, sử dụng hiệu quả các tài liệu, kết quả của chương trình điều tra, tìm kiếm nguồn nước dưới đất, số liệu quan trắc, dự báo và cảnh báo tài nguyên nước để chuyển giao cho các địa phương nhằm thực hiện các giải pháp phòng chống hạn hán thiếu nước, xâm nhập mặn trước mắt cũng như lâu dài, đặc biệt là bảo đảm cấp nước sinh hoạt cho nhân dân những vùng đang xảy ra tình trạng thiếu nước nghiêm trọng.

Trước tình hình thiếu hụt lượng mưa, dòng chảy xảy ra ngay từ cuối mùa lũ, đầu mùa cạn, trên cơ sở dự báo, cảnh báo và nhận định của Tổng cục Khí tượng thủy văn, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã thông báo cho các địa phương trên phạm vi cả nước và báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ để xem xét, chỉ đạo. Đồng thời triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm cân đối lượng nước hiện có của các hồ đảm bảo có đủ lượng nước để cấp cho hạ du, đặc biệt là bảo đảm nguồn nước cho vụ Đông Xuân bắt đầu từ 20/01/2020 cũng như bảo đảm an ninh năng lượng khi bước vào giai đoạn nắng, nóng, nhu cầu điện tăng cao vào tháng 5, tháng 6 năm 2020.

Đối với các lưu vực sông thuộc khu vực Miền Trung, Tây Nguyên và Đông Nam Bộ, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã chỉ đạo hết sức gắt gao các cơ quan, đơn vị liên quan, đặc biệt là Tổng cục Khí tượng Thủy văn và Cục Quản lý tài nguyên nước trong công tác dự báo, cảnh báo, cung cấp thông tin kịp thời về tình hình khí tượng, thủy văn. Trong đó đã đôn đốc, chỉ đạo kịp thời việc điều chỉnh vận hành, điều tiết xả nước các hồ chứa lớn, quan trọng trên các lưu vực sông Mã, sông Cả, sông Hương, Vu Gia - Thu bồn, sông Ba, sông Sê San, sông Đồng Nai,… để góp phần vừa cấp nước cho hạ du vừa bảo đảm đủ nguồn nước cấp cho hạ du trong thời gian còn lại của mùa cạn, nhất là chuẩn bị bước vào thời kỳ nắng nóng, nhu cầu sử dụng nước, sử dụng điện tăng cao. Mặc dù từ cuối mùa lũ, đầu mùa cạn, 11 lưu vực sông đều xảy ra tình trạng thiếu nước, nguồn nước các hồ chứa là rất hạn chế như đã nói ở trên nhưng tính đến nay, về tổng thể chỉ còn một vài lưu vực vẫn còn nguy cơ thiếu nước nhưng nếu được điều tiết hợp lý thì vẫn có thể đủ nước cấp cho hạ du trong thời gian còn lại của mùa cạn.

Thành lập Tổ công tác hỗ trợ các địa phương trong việc điều tra, tìm kiếm nguồn nước ngọt phục vụ cấp nước sinh hoạt do Tổng Giám đốc Trung tâm Quy hoạch và Điều tra tài nguyên nước quốc gia làm Tổ trưởng để hỗ trợ về kỹ thuật, nhân lực, thiết bị và chuyên môn kỹ thuật cho các địa phương. Đề nghị Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố chỉ đạo rà soát, đánh giá, đề xuất các khu vực tập trung dân cư thiếu nước sinh hoạt cần ưu tiên cấp bách để Bộ Tài nguyên và Môi trường triển khai các điểm cung cấp nguồn nước ngọt phục vụ kịp thời cho nhân dân trong giai đoạn khẩn cấp hiện nay. Đồng thời, cử đơn vị đầu mối tiếp nhận các công trình giếng khoan đã được tìm kiếm, thăm dò và kết cấu thành các giếng khoan khai thác để đầu tư, xây dựng các công trình cấp nước tập trung.

Nhằm hỗ trợ một phần khó khăn cho cho người dân, Bộ Tài nguyên và Môi trường hỗ trợ 05 tỉnh đã công bố tình huống khẩn cấp về hạn, mặn của vùng đồng bằng sông Cửu Long gồm: Long An, Tiền Giang, Bến Tre, Kiên Giang và Cà Mau, mỗi tỉnh 800 triệu đồng thông qua Quỹ bảo vệ Môi trường Việt Nam.

Bộ Tài nguyên và Môi trường đã bàn giao 10 công trình cấp nước sinh hoạt miễn phí với chất lượng nguồn nước đạt tiêu chuẩn nước ăn uống, sinh hoạt theo tiêu chuẩn của Bộ Y tế cho các tỉnh Bến Tre, Bạc Liêu, Trà Vinh, Tiền Giang, Cà Mau và Kiên Giang để hỗ trợ người dân vùng đồng bằng sông Cửu Long đối phó kịp thời với tình trạng thiếu nước do xâm nhập mặn.

Bộ cũng đã phê duyệt dự án Dự án “Xây dựng các giải pháp tổng thể trữ nước vùng đồng bằng sông Cửu Long để giải quyết vấn đề thừa nước vào mùa lũ, thiếu nước vào mùa khô phục vụ phát triển bền vững đồng bằng sông Cửu Long”.

Tuyên truyền, phổ biến rộng rãi, hướng dẫn người dân thực hiện các biện pháp sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả, nhất là trong tưới tiêu, chống lãng phí nguồn nước.

Trong thời gian tới, Bộ sẽ tiếp tục thực hiện một số giải pháp nhằm giảm thiểu thiệt hại, ổn định sản xuất và đời sống của nhân dân, cụ thể:

Tăng cường, nâng cao độ chính xác trong công tác dự báo, cảnh báo các hiện tượng cực đoan, đặc biệt là hạn hán, xâm nhập mặn.

Bên cạnh đó, Bộ sẽ đẩy mạnh xây dựng quy hoạch tổng hợp lưu vực sông Hồng, Mã, Cả, Hương, Vu Gia - Thu Bồn, Sê San, Srêpok, Cửu Long.., trong đó sẽ tập trung xây dựng các kịch bản, phương án điều hòa, phân bổ nguồn nước trong điều kiện xảy ra hạn hán, thiếu nước nghiêm trọng.

Hoàn chỉnh việc xây dựng hệ thống giám sát tài nguyên nước, giám sát hoạt động khai thác, sử dụng tài nguyên nước; trên cơ sở đó, giám sát, chỉ đạo việc vận hành các hồ chứa lớn quan trọng tuân thủ nghiêm ngặt quy trình vận hành liên hồ chứa trên 11 lưu vực sông quan trọng đã được Thủ tướng Chính phủ ban hành, đặc biệt đối với các lưu vực có chuyển nước như Vu Gia - Thu Bồn, sông Ba …

Tập trung điều tra, tìm kiếm nguồn nước dưới đất, nhất là các tầng chứa nước nằm sâu để phục vụ cấp nước sinh hoạt ở các vùng thường xuyên bị xâm nhập mặn; xây dựng các công trình khai thác nước ngầm để kết hợp dự phòng sẵn sàng ứng phó với xâm nhập mặn khi cần thiết.

Tăng cường chia sẻ sẻ thông tin, dữ liệu quan trắc khí tượng thủy văn, giám sát biến đổi khí hậu toàn quốc; xây dựng cơ sở dữ liệu tích hợp dùng chung cho cả vùng về khí tượng, thủy văn, tài nguyên nước, đất đai và cơ chế chia sẻ thông tin, dữ liệu giữa trung ương và địa phương, các ngành.

Nghiên cứu đề xuất các phương án tăng cường khả năng trữ lũ, giữ nước ngọt với quy mô phù hợp với vùng nhằm tăng cường trữ nước, điều tiết nguồn nước để bảo đảm nâng cao hiệu quả khai thác nguồn nước, sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả. Đặc biệt, hoàn thiện các chính sách nhằm thu hút đầu tư các công trình trữ nước, điều tiết nước có hiệu quả trong bối cảnh biến đổi khí hậu gây ra các vấn đề lũ lụt, hạn hán thiếu nước nghiêm trọng như hiện nay.

Đàm phán, thuyết phục, đấu tranh để các quốc gia có các hồ chứa thủy điện lớn, kể cả ở dòng chính và dòng nhánh, cùng hợp tác trong việc vận hành phát điện, xả nước xuống hạ du, bảo đảm duy trì dòng chảy tối thiểu trên sông ở mức phù hợp, ít nhất cũng bằng mức trung bình như chúng ta đã và đang làm như vậy khi vận hành các hồ trên lưu vực sông Sê San, Srêpok để bảo đảm nguồn nước cho Cam Pu Chia.


Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Lượt bình luận

Trường đánh đấu (*) là bắt buộc.

Tin liên quan