Thứ 6, 30/09/2022 - 17:40
A- A A+ | Tăng tương phản Giảm tương phản

Trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Danh mục cơ sở phát thải khí nhà kính phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính

Ngày 29/10/2021, Bộ Tài nguyên và Môi trường trình Thủ tướng Chính phủ dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ ban hành danh mục lĩnh vực, cơ sở phát thải khí nhà kính phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính, theo đó nêu rõ sự cần thiết ban hành Quyết định căn cứ vào cơ sở pháp lý cũng như điều kiện thực tiễn.

Thứ nhất, về căn cứ pháp lý: Luật Bảo vệ môi trường được Quốc hội khóa XIV thông qua tại kỳ họp thứ 10, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2022, quy định về ứng phó với biến đổi khí hậu, trong đó giao Chính phủ quy định chi tiết Điều 91 về giảm nhẹ phát thải khí nhà kính, Điều 92 về bảo vệ tầng ô-dôn và Điều 139 về tổ chức và phát triển thị trường các-bon tại Nghị định quy định giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và bảo vệ tầng ô-dôn. Theo quy định tại khoản 4 Điều 91 Luật Bảo vệ môi trường, Bộ Tài nguyên và Môi trường có trách nhiệm xây dựng, trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt danh mục lĩnh vực, cơ sở phát thải khí nhà kính phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính. Dự thảo Nghị định quy định giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và bảo vệ tầng ô-dôn đã được trình Chính phủ xem xét ban hành, trong đó đã quy định về tiêu chí xác định các cơ sở phát thải khí nhà kính phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính. Dự thảo Quyết định được xây dựng nhằm thực hiện các quy định của Nghị định và Luật Bảo vệ môi trường, góp phần thực hiện đóng góp về giảm phát thải khí nhà kính do Việt Nam cam kết với quốc tế trong Đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC). Thỏa thuận Paris thực hiện Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (gọi tắt là Công ước) đã được Chính phủ phê duyệt ngày 31/10/2016. Quy 2 định của Thỏa thuận Paris được cụ thể hoá trong Quyết định của Hội nghị lần thứ 24 các bên tham gia Công ước năm 2018 (COP24), yêu cầu các nước nộp báo cáo kiểm kê quốc gia khí nhà kính hai năm một lần, trong đó xác định rõ các nguồn phát thải, cơ sở phát thải khí nhà kính lớn. Đây là trách nhiệm pháp lý của các bên tham gia Công ước nhằm thực hiện hiệu quả Thỏa thuận Paris. Quyết định của Thủ tướng Chính phủ ban hành danh mục lĩnh vực, cơ sở phát thải khí nhà kính phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính nhằm thực thi các quy định của Luật Bảo vệ môi trường và Nghị định quy định giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và bảo vệ tầng ô-dôn để đảm bảo Luật và các văn bản hướng dẫn thi hành song hành đi vào cuộc sống. 

Thứ hai, về yêu cầu thực tiễn: Giai đoạn trước năm 2021, Việt Nam chưa có nghĩa vụ bắt buộc giảm phát thải khí nhà kính. Kể từ năm 2021 trở đi phải thực hiện nghĩa vụ bắt buộc giảm phát thải, Đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC) cập nhật năm 2020 của Việt Nam cam kết giảm ít nhất 9% tổng lượng phát thải khí nhà kính so với kịch bản phát triển thông thường (BAU); cụ thể: giai đoạn 2021-2025 giảm 210,5 triệu tấn CO2 tương đương so với kịch bản phát triển thông thường; giai đoạn 2026-2030 giảm 563,7 triệu tấn CO2 tương đương so với kịch bản phát triển thông thường. Thỏa thuận Paris yêu cầu chi tiết hóa số liệu kiểm kê các lĩnh vực năng lượng, nông nghiệp, sử dụng đất và lâm nghiệp, quản lý chất thải, các quá trình công nghiệp; các quốc gia dần kiểm soát ít nhất 85% tổng phát thải quốc gia từ các nguồn, cơ sở phát thải khí nhà kính trên phạm vi toàn quốc và thuộc các lĩnh vực nêu trên. Để đáp ứng được các yêu cầu nêu trên, kiểm kê khí nhà kính cần được thực hiện từ cấp quốc gia, cấp lĩnh vực đến cấp cơ sở. 

Trong thời gian qua, Việt Nam đã triển khai các hoạt động kiểm kê khí nhà kính, đạt được nhiều kết quả tích cực được cộng đồng quốc tế ghi nhận. Các hoạt động kiểm kê khí nhà kính đã và đang được thực hiện ở các quy mô cấp quốc gia và cấp lĩnh vực thông qua thực hiện chương trình, dự án cụ thể. Tuy nhiên, công tác quản lý nhà nước về giảm nhẹ phát thải khí nhà kính nói chung và kiểm kê khí nhà kính nói riêng còn tồn tại một số hạn chế, cụ thể: hoạt động kiểm kê khí nhà nhà kính chủ yếu được thực hiện ở cấp quốc gia, lĩnh vực trong xây dựng các báo cáo quốc gia về biến đổi khí hậu khi có sự hỗ trợ của quốc tế. Việc tổ chức, hướng dẫn, thực hiện và thẩm định kết quả kiểm kê khí nhà kính ở cấp cơ sở chưa được thực hiện, dẫn tới thiếu dữ liệu cho việc xác định mục tiêu, giải pháp của các lĩnh vực và quốc gia; trách nhiệm báo cáo mức phát thải của các cơ sở phát thải khí nhà kính còn thiếu, dẫn tới nghĩa vụ giảm nhẹ phát thải khí nhà kính chưa đủ căn cứ thực hiện. Quyền, nghĩa vụ của các chủ thể là doanh nghiệp, cơ sở có hoạt động phát thải, hấp thụ khí nhà kính chưa rõ ràng; các quy định quản lý nhà nước về giảm nhẹ phát thải khí nhà kính cấp cơ sở ở các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương còn thiếu. Việc thực hiện chế độ thông tin báo cáo, thực hiện kiểm kê khí nhà kính và tuân thủ các quy định chưa đầy đủ và thống nhất; nhận thức của từng cơ sở phát thải khí nhà kính cũng như cộng đồng, người dân về theo dõi, giám sát phát thải khí nhà kính còn hạn chế. Công tác tuyên truyền về giảm nhẹ phát thải khí nhà kính chưa được thực hiện bài bản, thường xuyên. Việt Nam đã ký kết 02 hiệp định thương mại tự do (FTA) thế hệ mới, bao gồm Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) và Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu (EVFTA). Đây là các hiệp định mở ra nhiều cơ hội và thị trường đối với nhiều mặt hàng do các doanh nghiệp Việt Nam sản xuất. Tuy nhiên, xu thế hiện nay trong triển khai các hiệp định nêu trên có thể sẽ áp thuế đối với các doanh nghiệp, cơ sở chưa thực hiện các biện pháp giảm phát thải khí nhà kính trong quá trình sản xuất thông qua Cơ chế điều chỉnh biên giới các-bon (CBAM) của Liên minh châu Âu (EU) và các quốc gia, nhóm quốc gia tham gia các hiệp định nêu trên. Việc kiểm soát phát thải khí nhà kính cấp cơ sở, dần áp dụng các biện pháp giảm nhẹ phát thải khí nhà kính cho các doanh nghiệp sẽ tăng tính cạnh tranh trên thị trường quốc tế của các sản phẩm xuất khẩu của Việt Nam trong bối cảnh các hiệp định thương mại tự do hiện nay. Do vậy, việc trình Thủ tướng Chính phủ ban hành danh mục lĩnh vực, cơ sở phát thải khí nhà kính phải kiểm kê khí nhà kính ngay sau khi Chính phủ ban hành Nghị định quy định giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và bảo vệ tầng ô-dôn là rất cần thiết, đồng bộ nhằm thực hiện quy định của Luật Bảo vệ môi trường, góp phần thực hiện chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước về ứng phó với biến đổi khí hậu; thực hiện Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng cần phát triển kinh tế xanh, kinh tế các-bon thấp, giảm nhẹ phát thải khí nhà kính, thích ứng với biến đổi khí hậu. Việc ban hành Quyết định cũng thể hiện nỗ lực của Chính phủ trong thực hiện các cam kết quốc tế về biến đổi khí hậu mà Việt Nam tham gia là thành viên.

Do đó, căn cứ vào Luật Bảo vệ môi trường 2020, các văn bản quy phạm pháp luật liên quan cũng như điều kiện thực tiễn cho thấy sự cần thiết ban hành Quyết định của Thủ tướng Chính phủ ban hành danh mục lĩnh vực, cơ sở phát thải khí nhà kính phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính.


Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Lượt bình luận

Trường đánh đấu (*) là bắt buộc.

Tin liên quan