Thứ 7, 25/06/2022 - 18:03
A- A A+ | Tăng tương phản Giảm tương phản

Bộ TN&MT trình Thủ tướng phê duyệt Đề án “Hoàn thiện cơ sở dữ liệu tài nguyên và môi trường kết nối liên thông với các hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu của các Bộ, ngành, địa phương”

Ngày 02/10/2020, Bộ TN&MT đã có Tờ trình báo cáo Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án  “Hoàn thiện cơ sở dữ liệu tài nguyên và môi trường kết nối liên thông với các hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu của các Bộ, ngành, địa phương”.

Về bối cảnh xây dựng Đề án

Thực trạng, nhu cầu cung cấp, chia sẻ, khai thác, sử dụng, kết nối liên thông với hệ thống cơ sở dữ liệu tài nguyên môi trường

Ngành tài nguyên và môi trường là ngành thực hiện quản lý nhà nước, hoạt động chuyên ngành gồm 9 lĩnh vực: đất đai; tài nguyên nước; tài nguyên khoáng sản, địa chất; môi trường; khí tượng thủy văn; biến đổi khí hậu; đo đạc và bản đồ; quản lý tổng hợp tài nguyên và bảo vệ môi trường biển và hải đảo và viễn thám. Ngành có phạm vi ảnh hưởng và quan trọng trong phát triển kinh tế, ổn định xã hội, an ninh - quốc phòng của đất nước. Nhìn từ góc độ công nghệ thông tin (CNTT), hoạt động chính của ngành là tạo lập ra thông tin, số liệu và đưa ra các quyết định, chính sách dựa trên việc xử lý, phân tích, tổng hợp thông tin, dữ liệu.

Thực hiện Quyết định số 179/2004/QĐ-TTg ngày 06 tháng 10 năm 2004 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Chiến lược ứng dụng và phát triển Công nghệ thông tin trong ngành tài nguyên và môi trường đến năm 2015 và định hướng đến năm 2020; Các chủ trương chính sách của Đảng, của Nhà nước, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã xây dựng và hướng dẫn các Sở Tài nguyên và Môi trường xây dựng các cơ sở dữ liệu quốc gia (Cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia, Cơ sở dữ liệu quốc gia về quan trắc tài nguyên và môi trường, Hạ tầng dữ liệu không gian địa lý quốc gia, …) và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành. Đến nay thông tin, dữ liệu điều tra cơ bản về tài nguyên và môi trường đã được tổ chức thành cơ sở dữ liệu và phần nào đã phục vụ yêu cầu quản lý, nghiệp vụ. Tuy nhiên việc cập nhật, sử dụng còn hạn chế, đặc biệt việc tiếp cận, cung cấp, khai thác thông tin, dữ liệu còn nhiều khó khăn.

Ở địa phương, thực hiện sự chỉ đạo của UBND tỉnh/thành phố Sở Tài nguyên và Môi trường đã và đang tổ chức thu thập, quản lý và từng bước xây dựng cơ sở dữ liệu tài nguyên môi trường ở địa phương. Tuy nhiên do nguồn kinh phí còn hạn hẹp chưa có điều kiện xây dựng cơ sở dữ liệu, chưa có sự kết nối thông tin dữ liệu giữa Trung ương và Địa phương cũng như cung cấp thông tin dữ liệu cho cá nhân tổ chức còn hạn chế. Thông tin dữ liệu tài nguyên môi đóng vài trò ngày càng quan trọng trong công tác quản lý nhà nước, phát triển kinh tế xã hội, cung cấp hạ tầng dữ liệu cho Chính phủ, địa phương phát triển đô thị thông minh, hướng tới Chính phủ số, nền kinh tế số và xã hội số; tạo điều kiện việc triển khai Cách mạng công nghiệp lần thứ 4 như: Hạ tầng dữ liệu không gian địa lý; Cơ sở dữ liệu đất đai, môi trường, địa chất, khoáng sản, các thông tin dữ liệu về khí tượng thủy văn, biến đổi khí hậu.... 

Cách mạng công nghiệp lần thứ tư 

Cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư (CMCN 4.0) gắn liền với những đột phá về công nghệ thông minh, tiến tới kỷ nguyên số. Đặc trưng nổi bật của cuộc cách mạng này đó là công nghệ thay thế dần sự có mặt của con người trong mọi hoạt động, kết nối không gian thực và không gian số; khác biệt với các cuộc cách mạng trước là tạo ra phương tiện chủ yếu thay thế sức lao động cơ bắp, thì cuộc cách mạng này tạo ra khả năng thay thế trí óc, tư duy của con người. Công nghệ thông tin đóng một vai trò hết sức quan trọng để tạo ra một thế giới số, kết nối, trao đổi, tính toán xử lý thông tin thông minh, là cơ sở cung cấp thông tin, dữ liệu, số liệu và tính toán, xử lý phục vụ của mọi hoạt động sản xuất, phát triển kinh tế - xã hội và các nhu cầu khác của xã hội.

Phát triển dữ liệu mở

Dữ liệu mở đang trở thành một xu hướng và đã trở thành một tiêu chí chính trong bộ chỉ tiêu đánh giá của Liên hiệp quốc và nhiều tổ chức quốc tế về xếp hạng phát triển Chính phủ điện tử. Dữ liệu mở giúp Chính phủ tăng tính minh bạch, công khai, tạo ra môi trường trong đó có sự tham gia của công dân với Chính phủ, giúp cải tiến quy trình quản lý, giảm chi phí và tăng hiệu quả hoạt động, nâng cao chất lượng dữ liệu. Đối với người dân, doanh nghiệp, cộng đồng tiếp cận thuận tiện, dễ dàng với thông tin và tạo điều kiện thuận lợi thực hiện quyền dân chủ, tham gia với hoạt động cơ quan công quyền.

Sự cần thiết xây dựng Đề án

Hiện nay một số văn bản có nội dung quy định việc kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các hệ thống ứng dụng CNTT cũng đã được ban hành (Nghị định số 64/2007/NĐ-CP ngày 10/4/2007 của Chính phủ về ứng dụng CNTT trong hoạt động của các cơ quan nhà nước, Thông tư số 25/2014/TT-BTTTT ngày 20/12/2014 của Bộ Thông tin và Truyền thông quy định về triển khai các HTTT có quy mô và phạm vi từ Trung ương đến địa phương); Khung kiến trúc Chính phủ điện tử Việt Nam và Kiến trúc Chính phủ điện tử ngành tài nguyên và môi trường hệ thống cơ sở dữ liệu tài nguyên môi trường được kết nối liên thông với các hệ thống thông tin/cơ sở dữ liệu của các bộ, ngành, địa phương. Tuy nhiên, chưa có hướng dẫn cụ thể về dữ liệu được chia sẻ, chia sẻ theo phương thức nào. Do đó, trong quá trình triển khai, các bộ, ngành địa phương vẫn còn lúng túng trong việc xây dựng các cơ sở dữ liệu (CSDL) và hệ thống thông tin (HTTT), không xác định được dữ liệu và đối tượng cần phải chia sẻ.

Tại Điều 25 Nghị định 73/2017/NĐ-CP, Bộ Tài nguyên và Môi trường được giao chủ trì xây dựng Cơ sở dữ liệu tài nguyên và môi trường quốc gia, Cơ sở dữ liệu chuyên ngành về tài nguyên và môi trường (theo các Luật và Nghị định chuyên ngành). Hiện nay Bộ Tài nguyên và Môi trường đang xây dựng, cập nhật cơ sở dữ liệu chuyên ngành như đất đai, đo đạc bản đồ, tài nguyên nước, môi trường … Một số cơ sở dữ liệu đã có sự kết nối với các bộ, ngành, địa phương như cơ sở dữ liệu quan trắc tài nguyên môi trường, cơ sở dữ liệu đất đai nhưng việc triển khai thực tế còn chậm, gặp nhiều khó khăn do chưa có những quy định cũng như giải pháp kết nối, chia sẻ và cung cấp dữ liệu đồng bộ. Vẫn tồn tại tình trạng cục bộ, chia cắt, thiếu thống nhất về thông tin trong các CSDL của các ngành, lĩnh vực.

Trong Nghị quyết 17/NQ-CP, Chính phủ cũng nhìn nhận vấn đề dẫn đến phát triển Chính phủ điện tử chậm là do thiếu về khung pháp lý, tiến độ xây dựng các cơ sở dữ liệu còn chậm, các cơ sở dữ chưa có sự chia sẻ kết nối (còn thiếu khung pháp lý đồng bộ về xây dựng Chính phủ điện tử; việc xây dựng các cơ sở dữ liệu quốc gia, hạ tầng công nghệ thông tin nền tảng phục vụ phát triển Chính phủ điện tử còn chậm, bảo mật, an toàn, an ninh thông tin thấp, chưa kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các hệ thống thông tin;) mà nguyên nhân chủ yếu là: “thiếu các quy định pháp lý về văn thư, lưu trữ điện tử; nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu giữa các hệ thống thông tin của cơ quan hành chính nhà nước chậm được triển khai; tình trạng cát cứ thông tin, dữ liệu còn phổ biến dẫn đến trùng lặp, không thống nhất; việc bảo đảm an toàn, an ninh cho các hệ thống thông tin của các cơ quan nhà nước còn chưa được quan tâm đúng mức; nhiều bộ, ngành, địa phương còn coi nhẹ ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý, điều hành; việc triển khai còn mang tính hình thức, thói quen thủ công, giấy tờ chưa được khắc phục; còn thiếu gắn kết chặt chẽ giữa ứng dụng công nghệ thông tin với cải cách hành chính và đổi mới lề lối, phương thức làm việc; chưa chú trọng công tác truyền thông và huy động tối đa nguồn lực xã hội trong xây dựng, phát triển Chính phủ điện tử...”

Tại Nghị quyết số 01/NQ-CP ngày 01 tháng 01 năm 2019 của Chính phủ về nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và Dự toán ngân sách nhà nước năm 2019 đã giao cho Bộ Tài nguyên và Môi trường xây dựng Đề án1 “Tiếp tục xây dựng, hoàn thiện cơ sở dữ liệu tài nguyên và môi trường kết nối, liên thông với các hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu của các bộ, ngành, địa phương trong giai đoạn 2019 - 2020, tiếp tục phát triển, hoàn thiện trong giai đoạn 2021 - 2025”.

Trong Nghị quyết số 52-NQ/TW ngày 27/9/2019 của Bộ Chính trị về một số chủ trương, chính sách chủ động tham gia cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư cũng chỉ rõ một số chủ trương, chính sách chủ động tham gia cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư là: “Hoàn thiện pháp luật, chính sách về dữ liệu, quản trị dữ liệu, tạo thuận lợi cho việc tạo dựng, kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu bảo đảm an toàn, an ninh mạng trong nước, tiến tới kết nối với khu vực ASEAN và quốc tế. Xây dựng cơ sở dữ liệu số của Chính phủ và các cấp chính quyền, tạo điều kiện để mọi công dân có thể cập nhật thông tin cần thiết về hoạt động của bộ máy nhà nước. Đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng thu thập, quản lý dữ liệu và giao dịch trên nền tảng Internet ở các cơ quan nhà nước”.

Ngày 09/4/2020, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 47/2020/NĐ-CP quản lý, kết nối và chia sẻ dữ liệu số của cơ quan nhà nước, trong đó: 

Quy định về các hoạt động quản lý, kết nối và chia sẻ dữ liệu số của cơ quan nhà nước bao gồm: quản lý, quản trị dữ liệu số; kết nối, chia sẻ dữ liệu số; sử dụng, khai thác dữ liệu số của cơ quan nhà nước; cung cấp dữ liệu mở của cơ quan nhà nước cho tổ chức, cá nhân; quyền và trách nhiệm trong kết nối, chia sẻ dữ liệu số của cơ quan nhà nước; 

Áp dụng đối với các cơ quan nhà nước bao gồm các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Ủy ban nhân dân các cấp; các tổ chức, cá nhân khai thác, sử dụng dữ liệu số của cơ quan nhà nước được cơ quan nhà nước chia sẻ theo quy định của pháp luật. Đây là nền tảng pháp lý quan trọng cho việc quản lý, kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan quản lý nhà nước từ Trung ương đến địa phương nói chung và quản lý, kết nối, chia sẻ dữ liệu tài nguyên và môi trường nói riêng. Nhằm thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng; nhiệm vụ Chính phủ giao và để khắc phục những khó khăn trong việc xây dựng, quản lý, kết nối, chia sẻ và khai thác sử dụng dữ liệu tài nguyên và môi trường, Bộ Tài nguyên và Môi trường lập Đề án “Hoàn thiện cơ sở dữ liệu tài nguyên và môi trường kết nối liên thông với các hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu của các Bộ, ngành, địa phương” với đầy đủ nội dung giải pháp thực hiện cụ thể, kính đề nghị Chính phủ xem xét, phê duyệt và cho tổ chức triển khai thực hiện.

Quá trình xây dựng dự thảo Đề án

Trong quá trình xây dựng Đề án “Hoàn thiện cơ sở dữ liệu tài nguyên và môi trường kết nối liên thông với các hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu của các Bộ, ngành, địa phương”, Bộ Tài nguyên và Môi trường và các bộ, ngành, địa phương, các chuyên gia trong nước và quốc tế nghiên cứu đánh giá thực trạng xây dựng, kết nối, chia sẻ, khai thác và sử dụng dữ liệu tài nguyên và môi trường tại Việt Nam và các nội dung của Đề án, đặc biệt là các giải pháp kỹ thuật xây dựng nền tảng kết nối liên thông cơ sở dữ liệu tài nguyên và môi trường. Bộ Tài nguyên và Môi trường đã tổ chức nhiều cuộc làm việc với các bộ, ngành, địa phương và các chuyên gia để hoàn thiện Đề án.

Quan điểm chỉ đạo xây dựng Đề án

Một là, Cơ sở dữ liệu tài nguyên và môi trường là một chỉnh thể thống nhất, tạo tiền đề chuyển đổi số, đổi mới toàn diện phương thức hoạt động quản lý nhà nước, chuyên môn nghiệp vụ, cung cấp dịch vụ công, khai thác sử dụng dữ liệu… của ngành tài nguyên và môi trường, các bộ ngành, địa phương; phục vụ chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ; góp phần phát triển Chính phủ điện tử tiến tới Chính phủ số, nền kinh tế số, xã hội số và đô thị thông minh; tạo lập cơ chế minh bạch, hiệu lực, hiệu quả và thông minh trong quản lý, khơi thông, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên thiên nhiên; bảo vệ môi trường sinh thái; phòng chống thiên tai, thích ứng với biến đổi khí hậu, nước biển dâng; góp phần quan trọng trong hiện đại hóa, công nghiệp hóa, phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh của đất nước. 

Hai là, Hoàn thiện cơ sở dữ liệu tài nguyên và môi trường, kết nối liên thông với các hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu của các bộ, ngành, địa phương; tuân thủ Khung Kiến trúc Chính phủ điện tử; ứng dụng các công nghệ hiện đại, tiên tiến trên cơ sở kế thừa, sử dụng thành quả của các chương trình, dự án, đề án đã, đang thực hiện, bảo đảm không trùng lặp, lãng phí với sự tham gia của cơ quan nhà nước, tổ chức, doanh nghiệp và cộng đồng. 

Ba là, Huy động, khuyến khích, tạo điều kiện tham gia của doanh nghiệp, cá nhân, cộng đồng trong thu nhận, cập nhật, phân tích, xử lý, sử dụng thông tin, dữ liệu về tài nguyên và môi trường, phát triển thị trường dịch vụ nội dung số.

Về mục tiêu

Mục tiêu tổng quát:  Hoàn thiện nền tảng tài nguyên số về tài nguyên và môi trường với giải pháp công nghệ hiện đại, đảm bảo an toàn, an ninh thông tin, cung cấp đầy đủ dữ liệu đầu vào cơ bản, cần thiết cho Chính phủ số, nền kinh tế số, xã hội số, đô thị thông minh; phục vụ chỉ đạo điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, thay đổi phương thức làm việc, nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý nhà nước, chuyên môn nghiệp vụ; cung cấp dịch vụ công chất lượng cao, nhanh chóng về tài nguyên môi trường; góp phần phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an ninh - quốc phòng của đất nước. 

Mục tiêu cụ thể: a) Đến năm 2025, 100% cơ sở dữ liệu quốc gia về tài nguyên và môi trường tạo nền tảng Chính phủ điện tử được hoàn thành và kết nối, chia sẻ trên toàn quốc; 80% cơ sở dữ liệu chuyên ngành tài nguyên và môi trường được hoàn thiện, đảm bảo an toàn, an ninh; kết nối, chia sẻ phục vụ phát triển kinh tế - xã hội; bảo đảm an ninh - quốc phòng; cung cấp dịch vụ công phục vụ người dân, doanh nghiệp; góp phần phát triển Chính phủ điện tử tiến tới Chính phủ số, nền kinh tế số, xã hội số, đô thị thông minh; tạo lập được hệ thống dữ liệu mở Chính phủ ngành tài nguyên và môi trường. b) Tạo lập hạ tầng dữ liệu phục vụ cho công tác quản lý nhà nước, chuyên môn nghiệp vụ, công tác kiểm tra, giám sát được triển khai cơ bản trên môi trường số, dựa trên kết quả phân tích, xử lý, đánh giá thông tin, dữ liệu lớn trên phạm vi toàn quốc, theo thời gian thực, đưa ra quyết định chính xác, kịp thời, đúng quy định đóng góp cho sử dụng hiệu quả tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ môi trường sinh thái, phòng chống thiên tai, thích ứng với biến đổi khí hậu, nước biển dâng. c) Tạo lập môi trường, điều kiện cho các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân, cộng đồng hoạt động điều tra, khảo sát, đo đạc, quan trắc, thu nhận, triển khai xây dựng hạ tầng dữ liệu số, cung cấp dịch vụ số… về tài nguyên và môi trường.

Phạm vi của Đề án:Đề án được thực hiện trên phạm vi cả nước.

05 nhiệm vụ được đề xuất

Một là, Xây dựng, hoàn thiện hành lang pháp lý phục vụ thu thập, tạo lập, quản lý toàn diện nguồn tài nguyên số về tài nguyên và môi trường/

Hai là, Xây dựng nền tảng dùng chung cho hệ thống cơ sở dữ liệu tài nguyên và môi trường kết nối liên thông với các hệ thống thông tin các bộ, ngành, địa phương

Ba là, Hoàn thiện cơ sở dữ liệu tài nguyên và môi trường của các bộ, ngành, địa phương bảo đảm kết nối, liên thông với sự tham gia, đóng góp của doanh nghiệp, cá nhân, cộng đồng.

Bốn là,  Xây dựng Cổng dữ liệu, Cổng dữ liệu mở về tài nguyên và môi trường.

Năm là, Nâng cấp, xây dựng nền tảng hạ tầng công nghệ thông tin đảm bảo quản lý, vận hành, kết nối, liên thông, chia sẻ và khai thác sử dụng dữ liệu tài nguyên và môi trường theo nguyên tắc hiệu quả, kế thừa, đồng bộ, thông minh, có tốc độ cao, bảo đảm an toàn, an ninh mạng.


Tổng số điểm của bài viết là: 1 trong 1 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Lượt bình luận

Trường đánh đấu (*) là bắt buộc.

Tin liên quan